Jedna z najbardziej niezwykłych roślin. Jej fenomen, związany ze zdolnością do ochrony wątroby, jako jeden z nielicznych, nie posiada odpowiedników wśród syntetycznych środków farmaceutycznych, które dawałyby przynajmniej podobne rezultaty. Ziele skuteczne jest do tego stopnia, że stanowi jedyny ratunek dla osób, które zatruły się grzybem Amanita (niszczącym wątrobę). Nawet największe autorytety medyczne nie zakwestionowały potencjału, który drzemie w tej mogło by się wydawać niepozornej roślinie. Jest zielem jedno- lub dwurocznym i należy do rodziny astrowatych.

Sposób działania rośliny polega na detoksykacji innych związków syntetycznych, które znalazły się w naszym organizmie - począwszy od paracetamolu, alkoholi poprzez metale ciężki aż do promieniotwórczych.

Działanie na wątrobę

Oficjalnie od roku 1986 jest zatwierdzonym środkiem do leczenia chorób wątroby i jest stosowany do leczenie wszelkich alkoholowych zapaleń wątroby w bardzo szerokim spektrum. Między innymi w:

stłuszczeniu wątroby
marskości
zatruciach i zapaleniach wirusowych

Potwierdzono również działanie ochronne na wątrobę przeciw niepożądanym efektom takich leków jak: paracetamol, oraz nie-aspirynowym środkom przeciwbólowym.

Ostropest plamisty
Silybum marianum

Składnikiem aktywnym, czyli tym, który w głównej mierze decyduje o ochronnych właściwościach tego ziela jest sylimaryna - substancja, która należy do flawonolignanów. Związki flawonolignanowe są właśnie odpowiedzialne za naprawę uszkodzonych komórek wątroby, wskutek działania alkoholi, oraz innych substancji toksycznych, stymulując syntezę białek. Oprócz pozytywnych zmian jakie potrafi przynieść zewnętrznym komórkom wątroby, zapobiega jednocześnie wchłanianiu niektórych toksyn w wewnętrzne komórki organu. Sylimaryna zdaje się również stymulować wzrost komórek wątroby. Dzięki roślinie można przede wszystkim zwalczać różnego rodzaju stany zapalne, ale ma również silne działanie przeciwutleniające. Ogólnie uważa się, że działanie przeciwutleniacze chronią komórki organizmu przed uszkodzeniami spowodowanymi przez procesy chemiczne zaliczane do grupy utleniających. Ze względu na swój nie-laboratoryjny charakter nie można oczywiście wskazać jednoznacznie stężenia sylimaryny w ostropeście, ale przyjmuje się, że ziele składa się w 70 - 80% właśnie z tej substancji (oraz innych które współpracują z nią w pełnej harmonii chemicznej).

Ponadto roślina stosowana jest przy zaburzeniach pracy nadnerczy oraz w stanach zapalnych jelita. Jest również bardzo pomocna w leczeniu łuszczycy, ponieważ jej właściwości zwiększają przepływ żółci.

Jeśli chcielibyśmy porównywać z czymkolwiek efekty działania rośliny, to najbliżej im do działania estrogenów, które potrafią stymulować przepływ mleka u karmiących piersią matek. Prowadzone są również badania, nad wpływem rośliny na raka prostaty u mężczyzn.

Ziele zalecane jest do stosowania wszystkim osobom z zaburzeniami czynności wątroby, lub zatruciem toksynami.

Alkoholowe choroby wątroby

Szczegółowe badania amerykańskiej Agencji Badań i Jakości Opieki Zdrowotnej (AHRQ) w ostatnim tylko czasie potwierdziło wyniki 16 badań naukowych, których celem było potwierdzenie skuteczności stosowania rośliny w leczniu różnych postaci chorób wątroby. Należy przy tym zaznaczyć, że w większości badań, wykorzystywany był wyciąg z europejskich rodzin ostropestu. Wyniki badań niestety nie zostały ustandaryzowane ze względu na zmienne czynniki: zbyt mała liczba uczestników badań, zmiana przyczyn chorób wątroby, różnice w dawkowaniu jak i czas trwania terapii. Czynniki te bardzo mocno utrudniły wyciągnięcie przez zespoły badawcze ostatecznych wniosków. Faktem jednak pozostaje, że na 5 z 7 badań stwierdzono znaczną poprawę funkcji i stanu ogólnego wątroby wśród poszczególnych grup 'alkoholowych'. Osoby, w których stan narządu był w najmniejszym stopniu zdewastowany, wykazywały najszybsze zdolności regeneracji komórek. Roślina była mniej skuteczna dla osób z ciężką niewydolnością wątroby (marskość wątroby - która charakteryzuje się trwałymi, nieodwracalnymi uszkodzeniami, często określnymi jako choroby schyłkowe).

Wirusowe zapalenie wątroby

Pomimo faktu, że mleczny sok rośliny z powodzeniem stosowany jest w leczeniu zapalenia wątroby (zwłaszcza w zapaleniu typu C), to wyniki czterech niezależnie prowadzonych badań są ze sobą sprzeczne. Niektóre z nich potwierdzają poprawę aktywności enzymów wątroby, podczas gdy innym nie udało się potwierdzić takiego wpływu. Nie były jednak prowadzone badania, które porównałyby działanie ziela z innymi środkami medycznymi (pochodzenia syntetycznego) przeciw zapaleniu wątroby.

Rak

Wstępnie przeprowadzone badania laboratoryjne sugerują również, jakoby substancje czynne wykazywały działanie przeciwnowotworowe. Sylimaryna dzięki swoim właściwościom przeciw utleniającym wykazuje silne przeciwdziałanie wzrostowi ludzkiego gruczołu krokowego, sutków oraz komórek raka szyjki macicy umieszczonym w próbówkach. Potrzebne są jednak dodatkowe badania, aby móc w pełni potwierdzić bezpieczeństwo stosowania na wspomniane formy raka.

Wysoki cholesterol

Jedno z badań przeprowadzonych na zwierzętach, potwierdziło dodatkowo, że sylimaryna, przynosiła efekty tak skuteczne, jak popularny lek na obniżenie cholesterolu (Probucol), przy dodatkowej korzyści (w porównaniu z lekiem) - znacznie zwiększała poziom dobrego cholesterolu w organizmie. Nie przeprowadzano jednak badań potwierdzających podobne działanie u ludzi.

System oceniania chwilowo niedostępny
Ocena: 9.6 (liczba głosów: 12)

O cennych właściwościach tej rośliny wiedzieli już Rzymianie, którzy w trakcie swoich podbojów spotkali się z opowieściami ludności o cudownych tej rośliny. Przetasznik był uznawany jako podstawa leczenie wszystkich niedomagań. Określany był przez to mianem "zdrowie świata", "męska stałość" czy "wężowe ziele" i nawet dziś możemy spotkać z takim nazewnictwem.
O właściwościach tej rośliny wiemy głownie z przekazów niemieckich, w których uchował się jako prawdziwie zbawienne ziele. Roślina ta lubi stosunkowo suchą glebę i możemy ją spotkać w na zrębach leśnych, przy skraju lasów oraz w rowach i przy żywopłotach. Płożące się łodygi są owłosione a jej piłkowate liście mają srebrzysty połysk. Kwiatostany są koloru jasnoniebieskiego lub fioletowego. Nazwa "męska stałość" pochodzi stąd, że nawet lekko dotknięte liście po prostu odpadają. Kwitnący możmy spotkać w okresie od maja do sierpnia. Najcenniejsze są kwiatostany rośliny i to te, które zbierzemy ze skrajów lasów (najlepiej spod dębów).

Bardzo często występuje jako składnik herbatek oczyszczających krew. Czy widzicie tu pewne podobieństwo do pokrzywy? Jeśli tak bardzo prawidłowo, ponieważ przetasznik wraz ze szczytowymi pędami pokrzywy jest stosowany w leczeniu egzemy.

Roślina jest ceniona również przy takich dolegliwościach jak świąd starczy, oraz dla osób wrażliwych jako lek żołądkowy, delikatnie pobudzają trawienie.

Przetacznik leśny
Veronica officinalis

O swojej mocy przekonuje również (a może i głownie) w stanach nerwowości, której podłożem jest zmęczenie pracą umysłową. Takim osobom zalecane jest picie herbatki wieczorem przed snem.

Kiedy zmieszamy roślinę z selerem wykazuje ona właściwości pomagające zwalczyć neurastenię oraz melancholię.

Ziele jest również polecane w przypadkach zadawnionego zapalenia oskrzeli, na które działa zadziwiająco skutecznie. Dodatkowo herbatka jest wspaniałym sposobem na uporczywy kaszel, również jako mieszanka, w której skład dodatkowo wchodzą: miodunka (Jaś i Małgosia), podbiał, babka lancetowata.

Na schorzenia wątroby i śledziony oraz przy żółtaczce polecana jest następująca mieszanka:
- mniszek lekarski (50g korzeni)
- kwiaty podróżnika (25g)
- marzanka wonna (25g)
- przetacznik (50g)
wszystko należy dokładnie wymieszać, a następnie na szklankę wody (250ml) wsypać kopiatą łyżeczkę mieszanki w celu zaparzenia herbatki. W ciągu doby należy wypijać dwie szklanki (nie słodzić).

Kwitnące rośliny możemy wykorzystać, aby samodzielnie przygotować sok, który polecany jest przy wszelkich schorzeniach skórnych. Należy tu wspomnieć, że nawet na stare, jątrzące się rany goją się po takiej kuracji. Wszelkie rany i schorzenie najpierw powinniśmy przemyć odwarem, po czym sporządzić okład ze świeżo sporządzonej herbaty i owinąć (co pozwoli na dłużej zachować ciepło).

Kolejną formą w jakiej możemy stosować tą roślinę, to nalewka, którą również możemy przygotować samodzielnie i okazuje się ona zbawienna dla osób cierpiących na reumatyzm oraz artretyzm. Nalewka używana zewnętrznie jako preparat do nacierań, wspomagana działaniem wewnętrznym - 15 kropli nalewki należy spożywać trzy razy w ciągu doby z odrobiną wody lub herbaty.

Przepis na herbatkę:
Na szklankę wody (250ml) należy wsypać kopiatą łyżeczkę ziół, po czym zalewamy szklankę wrzątkiem i pozostawiamy na chwilę do naciągnięcia.

Sok:
Kwiatostany rośliny (świeżo zebrane) myjemy i kiedy są jeszcze wilgotne wyciskamy z nich sok (ręcznie bądź za pomocą maszynki do wyciskania soków). Wyciśnięty sok przechowujemy w lodówce, aby dłużej zachował swoją świeżość.

Przepis na nalewkę:
Kwitnące ziele kroimy drobno, a następnie w ilości dwóch dłoni zalewamy 1 litrem żytniówki (38-40%) i odstawiamy w ciepłym miejscu (na słońcu lub w pobliżu pieca) na dwa tygodnie.